Ik sprak met hem over falen, vertrouwen, teamdynamiek en de overgang van een cultuur van zwijgen naar een cultuur van openheid. En hoe hij diezelfde principes nu vertaalt naar bedrijven en organisaties.
Lees snel verder, of luister even mee:
We zaten met het hele team en het voltallige état-major rond de tafel na een operatie. En er waren dingen fout gelopen, onder andere door beslissingen die ik genomen had. Ik had het kunnen verbloemen, maar ik heb toen gewoon gezegd: “Dat is mijn fout.” Doodstil was het. In mijn hoofd dacht ik: nu ben ik alles kwijt. Maar het tegenovergestelde gebeurde. Het was alsof er een deur open ging. Nadien begon iedereen veel opener te spreken over wat fout was gelopen. Dat moment was voor mij een kantelpunt, het begin van een cultuur waarin kwetsbaarheid geen zwakte meer was, maar net kracht toonde.
Luisteren is belangrijker dan zelf praten als leider. Is dat iets wat je hebt moeten leren?
Absoluut. Zeker in het begin had ik de reflex: ik moet het juiste zeggen, het plan uittekenen, tonen dat ik de leider ben. Maar ik merkte snel dat mensen veel meer engagement tonen als ze zich gehoord voelen. Ik ben toen bewust meer gaan luisteren, samenvatten, en vragen: “Wat zie jij?” Het resultaat was veel sterker, én er ontstond veel meer vertrouwen. De collectieve intelligentie van een team is altijd groter dan die van de leider alleen.
In elk team heb je niet alleen extraverte mensen die op de voorgrond durven treden, je hebt ook mensen die stil zijn. Hoe krijg je die mee?
Door hen niet te forceren in een rol die hen niet past. Niet iedereen hoeft leider te zijn. Maar iedereen kan waarde toevoegen als je de juiste context creëert. Ik had een collega die zelden het woord nam, maar bij operaties was hij onmisbaar. Hij bereidde zijn opdrachten tot in de puntjes voor. Als je zo iemand dwingt om op de voorgrond te treden, verliest hij energie én je team verliest z’n kracht. Leiderschap betekent ook dat je ruimte maakt voor mensen om op hún manier bij te dragen.
Heb je ook fouten gemaakt als leider?
Zeker. Iedereen maakt fouten. Twee jonge teamleden, supergemotiveerd, gaven aan dat ze binnen enkele maanden zouden vertrekken. Ik gaf hen vanaf dan minder interessante opdrachten, met de redenering dat ik nieuwe mensen wou laten groeien. Maar zij voelden zich aan de kant geschoven. De sfeer werd slechter, en collega’s spraken mij erop aan. Toen besefte ik: dit was fout. Ze maakten nog steeds deel uit van het team, en ik had hen moeten blijven uitdagen en waarderen tot hun laatste dag. Het was een harde maar waardevolle les.
Wat is voor jou het verschil tussen leiding nemen en leiding geven?
Leiding geven is iets wat je aanbiedt aan anderen. Het is een dienst, een vorm van support. Leiding nemen is iets wat je zelf beslist. Iemand kan perfect leiding nemen in een situatie zonder dat hij een hiërarchische functie heeft. Dat zie je ook in bedrijven: mensen die ownership nemen over een probleem of een klant, zonder dat ze het label 'leidinggevende' hebben. Dat is voor mij leiderschap in zijn puurste vorm: verantwoordelijkheid opnemen, zonder dat het je expliciet gevraagd wordt.
Wat zie jij vandaag vaak mislopen bij ondernemers?
Veel ondernemers houden te lang alles bij zichzelf. Ze denken: “Ik doe het sneller, beter, zekerder.” Maar als je alles zelf blijft doen, creëer je geen leiders rond je. En je bouwt ook geen vertrouwen. Ik zie ondernemers die zeggen: “Mijn team neemt geen initiatief.” Maar vaak komt dat omdat er geen ruimte gecreëerd is om initiatief te nemen. Kaders geven, verantwoordelijkheid delen, én fouten gebruiken als feedback om dingen te verbeteren. Dat is de enige manier waarop mensen kunnen groeien.
Leiderschap is volgens jou geen functie, maar gedrag. Wat bedoel je daar precies mee?
Je kunt een CEO zijn die alles zelf beslist en nergens luistert; dan ben je formeel wel leider, maar niet in gedrag. Anderzijds zie ik mensen zonder titel die initiatief nemen, anderen helpen groeien, verantwoordelijkheid opnemen. Dat zijn leiders. Het draait dus niet om wat er op je visitekaartje staat, maar om wat je doet. Leiderschap is zichtbaar in kleine dingen: hoe je communiceert, hoe je reageert op fouten, hoe je anderen betrekt in beslissingen.
Je werkt nu als mentor en spreker met M4M Leadership. Wanneer wist je: het is tijd om die sprong te wagen?
Mijn zoon werd ernstig ziek. Dat zette alles op z’n kop. Plots wist ik: het leven is kort. Wil ik de rest van m’n dagen blijven doen wat ik deed, of wil ik mijn ervaring delen en mensen inspireren? Ik koos voor dat laatste. Ik startte M4M, samen met mijn partner. Zij zorgt voor het visuele en strategische luik, ik voor de inhoud. We begeleiden vandaag bedrijven in leiderschapstrajecten, teamdynamiek en persoonlijke ontwikkeling. En eerlijk: dat geeft me minstens evenveel voldoening als de missies vroeger. Alleen draag ik nu een ander soort wapen: mijn verhaal.
Bedankt voor het inspirerende gesprek, Cedric.!